مقدمه
در برنامه آزمايشات صحرايي تعيين مقاومت برشي ملات به منظور بررسي مقاومت ديوار هاي با مصالح بنايي در مقابل بارهاي جانبي تعیین می گردد. گزارش نتایج آزمایشهاي مقاومت برشي ملات با اصلاح سربار معمولا مطابق "دستور العمل بهسازي لرزه اي ساختمان هاي موجود" ارائه می گردد.
آماده سازي محل آزمايش
بدين منظور ، مي بايست كليه نما سازي تا آجر مورد نظر برداشته شود و چينش آجرها به طور كامل مشاهده گردد . در اين مرحله بعد از انتخاب يك آجر سالم و مناسب ، آجر جلو و عقب آن خالی می گردد. پشت آجر مورد نياز براي آزمايش بايد جهت قرار كيري جك و بار سنج و صفحات فولادي انتقال بار حدود 30 سانتيمتر خالي شود. همچنين جلوي نمونه براي ایجاد قابلیت كرنش نمونه در اين راستا مي بايست به ميزان حداقل نصف طول آجر خالي گردد. نمونه آجر در اين حال آماده بار گذاري مي باشد .
آزمايش مقاومت برشي ملات
بعد از خالي كردن فضا ، جك اعمال نيرو و بار سنج ، درون حفره قرار داده مي شود .جهت انتقال تنش همسان به آجر دو صفحه فلزي در دوطرف مجموعه قرار داده مي شود .اعمال نيرو با جلو و عقب بردن دسته انجام مي شود. نيرو ي اعمالي بر روي صفحه نمايش ديجيتالي حك شده و همزمان در حافظه آن ضبط مي گردد.بعد از اولين كرنش نيروي متناظر آن به عنوان مقاومت برشي ملات ثبت مي گردد. در صورتي كه تا نيروي 4 تن كرنشي در آجر مشاهدده نگرديد عددKg >4000
گزارش مي گردد. اين عدد حدود 4 برابر تنش قابل قبول مي باشد.
آجر در حالت قبل از آزمايش ، حين آزمايش و بعد از آن -
نمايي از جك و نمايشگر
ضرايب اصلاحي مقاومت برشي ملات
نتايج به دست آمده از آزمايشگاه به صورت اطلاعات خام بوده و بايد با توجه به پارامترهاي مشروحه در بند 7-6-1-1-2 دستور العمل بهسازي ساختمان هاي موجود اصلاح شود. عدد بدست آمده بعد از اين اصلاحات به عنوان مقاومت بتن اصلاح شده در جداول پيوست گزارش مي گردد.
بند7-6-1-1-2 : كنترل كيفيت ملات
ملات ديوارهاي بنايي كه بارهاي ثقلي زلزله را تحمل مي نمايند بايد به شرح زير براي مقاومت برشي آزمايش گردند.
الف – تعداد و محل آزمايش برشي ملات : حداقل يك آزمايش براي هر 30 متر مربع از سطح ديوار لازم مي باشد. براي هر ساختان بايد حداقل 8 آزمايش انجام شود. محل دقيق انجام آزمايش بايد توسط مهندس طرح و با توجه به شرايط ديوار طوري تعيين گرددكه آزمايشها وضعيت كلي ديوارها را به نحو مناسبي مشخص نمايد.
ب- آزمايش برشي ملات : رج خارجي ديوار بايد تحت آزمايش برشي قرارگيرد. اين آزمايش با جابجايي يك آجر نسبت به آجرهاي مجاور صورت مي گيرد. آجرهاي دو طرف آجر تحت آزمايش بايد برداشته شوند و دو سطح در درزهاي قائم بايد قبل از آزمايش به خوبي تميز گردند. سپس با اندازه گيري نيروي مورد نياز براي جابجايي آجر “Vtest” تنش برشي ملات مشخص مي گردد. تنش برشي بر اساس دو سطح آجر در درزهاي افقي و در اولين حركت آجر محاسبه مي شود. براي محاسبه تنش برشي، بايد تنش ناشي از بارثقلي در محل آزمايش كسر گردد. تنش برشي ملات از رابطة زير محاسبه مي گردد.
كه در آن :
Vto= تنش برشي ملات
Vtest = نيروي مورد نياز براي جابجايي آجر
ac= تنش ناشي از بارثقلي درمحل آزمايش
Ab= مجموع دو سطح آجر در درزهاي افقي بالا و پايين
در بلوك هاي سيماني و آجري سورا خ دار ، Ab بايد بر اساس مقطع خالص محاسبه گردد.
پ- مقاومت برشي ملات : مقاومت برشي ملات،Vt، بايد بر اساس آزمايش هاي فوق به صورتي تعيين كردد كه 80 درصد مقادير آزمايشها( Vto )آن تجاوز نمايد. ديوارهايي كه مقاومت برشي ملات آنها كمتر از 2 كيلوگرم بر سانتي متر مربع باشد، شرايط حداقل كيفيت ملات را دارا نمي باشند و به لحاظ مقاومت برشي آسيب پذير مي باشد.
بند ت- 7-6-1-1-2- كنترل كيفيت ملات :
استفاده از ملاتهاي نامناسب مانند گل ويا استفاده از نسبتهاي نامناسب ماسه و سيمان در ملات از عوامل اصلي آسيب پذيري ملات مي باشد. همچنين عدم توجه به مرطوب نمودن واحد هاي ساختماني قبل از اجرا باعث از دست رفتن آب ملات و كاهش مقاومت و قدرت چسبندگي آن مي گردد. جهت ارزيابي كيفيت ملات، انجام آزمايشهاي برشي ملات در محل مورد توجه قرار گرقته است. ضوابط انجام اين آزمايشات و همچنين حداقل مقاومت برشي مورد نياز از آئين نامه Uniform Code for Builsing Conservation (UCBC){4} اقتباس شده است.
